Szukaj na stronie:



Stowarzyszenie Venturia
Cryonite powi�ksz czcionk� pomniejsz czcionk�

Prof. dr hab. Stanisław Ignatowicz
SGGW, Katedra Entomologii Stosowanej
ul. Nowoursynowska 159
02-787 Warszawa


Cryonite’ -  nowa i ekologiczna metoda zwalczania szkodników


Cryonite jest to unikatowa i opatentowana metoda zwalczania szkodników, która polega na zastosowaniu dwutlenku węgla (CO2) w postaci „suchego śniegu” w celu zamrożenia na śmierć szkodliwych owadów.

W metodzie stosowany jest aparat Cryonite, który składa się z  taczki na cylinder z płynnym dwutlenkiem węgla, cylindra zawierającego 7-10 kg płynnego gazu, tj. ilość CO2 wystarczająca na wykonanie usługi; węża o długości 4 m, wzmocnionego stalą i odpornego na wysokie ciśnienie, który ułatwia pracę w promieniu 4 m, zanim musimy przesunąć taczkę, pistoletu z rozpylaczem, ergonomicznego i wygodnego; pistolet może być wydłużony pozwalając na wyprostowaną postawę pracownika przy pracy; rozpylacza wydającego „suchy śnieg”; rozpylacz ma szczeliny pod odpowiednim kątem, aby skierować „suchy śnieg” w miejsca, w których kryją się szkodniki; rozpylacz może być odchylony w wymaganym kierunku: prawie poziomo, ale zawsze na wprost szczeliny.

Najważniejszą część aparatu Cryonite stanowi rozpylacz, który produkuje „suchy śnieg” w celu zamrożenia owadów będących w różnych stadiach rozwojowych. Niszczy jaja, formy młodociane i dorosłe prusaków, pluskwy domowej, mrówek i innych szkodników sanitarnych oraz magazynowych. Cryonite może być stosowany w zakładach przemysłu spożywczego, domach, blokach mieszkalnych, magazynach, centrach handlowych, hotelach, biurach, szpitalach, szkołach. „Suchy śnieg” z urządzenia można kierować bezpośrednio na produkty spożywcze i maszyny, gdyż w metodzie nie są używane żadne chemiczne produkty biobójcze. Użycie urządzenia zachowuje wolne od pestycydów środowisko, bezpieczne dla pracowników, a jednocześnie wolne od szkodników. Zabieg zwalczania szkodników można stosować wszędzie i w każdej chwili, nawet na powierzchnie kontaktujące się z żywnością (np. piekarnie, kuchnie), bez zatrzymania procesu produkcyjnego (!), a pokój hotelowy od razu po zabiegu może być oddany do użytku.  „Suchy śnieg” można stosować w wyłączniki elektryczne i w gniazdka elektryczne, które są częstą kryjówką prusaków i pluskwy domowej. Stosowanie Cryonite zaliczane jest do niechemicznych metod zwalczania szkodników, a dokładniej - do metod fizycznych, gdyż czynnikiem powodującym śmierć szkodników jest niska temperatura, około -78oC. Można więc być pewnym, że szkodnik nie wytworzy ras odpornych na ten czynnik, a „suchy śnieg” zniszczy te szkodniki, które są już odporne na insektycydy.

Jak działa ‘Cryonite’? Jak powstaje „suchy śnieg”?

Dwutlenek węgla jest dostarczany jako płyn w cylindrze. Z cylindra wydostaje się on na zewnątrz poprzez rozpylacz w stanie zamrożonym jako drobny śnieg. Połowa CO2 pozostaje w formie gazowej i wydmuchuje z dużą prędkością „suchy śnieg” (-78oC) w kierunku kryjówek szkodnika. „Suchy śnieg” CO2 jest mieszaniną cząstek małych, średnich i dużych. Mieszanina takich cząstek charakteryzuje się wysokimi właściwościami mrożenia; jest specjalnie dobrana, aby była najskuteczniejszą mieszaniną przeciwko szkodnikom. Gdy „suchy śnieg” trafi na powierzchnię, szybko zamienia się w gazowy CO2. W czasie tego procesu ciepło jest pobierane z najbliższego otoczenia. Jeśli owady są w pobliżu, z nich jest pobierane ciepło. Owady są wtedy zamrażane (-20oC do -30oC), a nagle powstające w ich ciele duże kryształy lodu niszczą komórki ich tkanek. Owady, chociaż znane są z tego, że potrafią zachować życie w bardzo niskich temperaturach, nie są w stanie wytrzymać gwałtownego ochłodzenia.


W mieszaninie cząstek „suchego śniegu” są też duże cząstki, które gwarantują, że metoda jest również skuteczna w ciepłych miejscach. Aparat zapewnia odpowiednią prędkość cząstek, a tym samym głęboką ich penetracja w szczeliny i szpary, w długie rury i inne części maszyn. Szybkie cząstki chłodzą bardziej niż te, które są podawane powoli.


Aby nastąpiło pobranie ciepła z otoczenia, a w naszym przypadku ze szkodnika, musi nastąpić kontakt cząstek „suchego śniegu” z owadem i jego najbliższą powierzchnią. Proces zamrażania przebiega w 3 fazach. Aby osiągnąć optymalny poziom zamrożenia, w każdej fazie ważną rolę odgrywa odpowiednia wielkość cząsteczek i ich prędkość. W fazie pierwszej drobne cząsteczki o dużej prędkości dosięgają owada. Gdy na nim osiądą, chłodzą owada. W fazie drugiej i trzeciej „suchy śnieg” zmienia się w gaz, tworząc strumień czołowy hamujący dostęp dla następnych drobnych cząstek (Faza II). Nowe cząstki muszą być większe i szybsze, aby dotrzeć do szkodnika i kontynuować chłodzenie (Faza III). Jeśli owad zostanie „głęboko” zamrożony, musi pozostać w tym stanie przez chwilę. Cząstki „śniegu” wytwarzane przez Cryonite w fazie III są takich rozmiarów, że sięgają szkodnika i nadal przyczepiają się do niego.


Szkodniki i materiał są zamrażane tylko na powierzchni; chłód nie sięga głęboko w podłoże. Ponadto, niektóre produkty mogą oddawać znaczne ilości ciepła. W tych miejscach, gdzie się znajdują takie materiały, spadek temperatury jest nieznaczny, nie zawsze wystarczający do uśmiercenia szkodnika. Za to „sztuczny śnieg” dobrze wnika w wąskie szczeliny i szpary, a także na głębokość np. w długie rury. Dobrze niszczy szkodniki, które często kryją się w szparach między podłogą a ścianą. Owady chętnie tam się kryją, czasem głęboko w szczelinach, do których nie sięgają insektycydy. „Suchy śnieg” tam dociera. Uzyskano pozytywny wynik zwalczania szkodników nawet w podwójnie zgiętej stalowej rurze o średnicy 4 cm i długości 2,5 m.

Problem z dwutlenkiem węgla? Metoda nie przyczynia się do powstania dodatkowego dwutlenku węgla. Używany w zabiegach jest tani i ogólnie dostępny dwutlenek węgla, który pochodzi z odbytych procesów przemysłowych. Żadna porcja dwutlenku węgla nie jest dodatkowo wytwarzana i wprowadzana do atmosfery. Należy też podkreślić, że w krytycznych miejscach są stosowane bardzo małe ilości gazu.

Badania terenowe. We współpracy z profesjonalnymi firmami ddd przeprowadzono w zakładach przemysłu spożywczego badania terenowe, które miały na celu ocenę skuteczności dezynsekcji, wygodę pracy z aparatem i opracowanie szczegółowych metod roboczych.


Do badań wybrano mały zakład przemysłu mięsnego. W zakładowej szatni, pokoju socjalnym i stołówce o łącznej powierzchni 164 m2 stwierdzono występowanie prusaków (Blatella germanica). W przeddzień zabiegu przeprowadzono dokładny monitoring aktywności szkodnika w celu zlokalizowania wszelkich jego kryjówek w pomieszczeniach. W tym celu po zakończeniu pracy drugiej zmiany w szatni, pokoju i stołówce rozmieszczono 40 pułapek lepowych. Kontrolę pułapek przeprowadzono dnia następnego o godz. 6-tej rano przed rozpoczęciem pracy pierwszej zmiany. W 8 detektorach stwierdzono 49 prusaków. Dodatkowo 7 prusaków zauważono podczas wyznaczania kryjówek szkodnika. Miejsca, w których stwierdzono prusaki, zaznaczono na planie pomieszczeń. Będą one poddane zabiegowi. Wieczorem, po zakończeniu pracy drugiej zmiany, przeprowadzono zabieg zwalczania prusaków z użyciem aparatu Cryonite. Zwracano szczególną uwagę na kierowanie strumienia „suchego śniegu” w szczeliny i szpary, w których mogą przebywać szkodniki. Zużyto około 15 litrów płynnego dwutlenku węgla. W celu wykazania skuteczności zabiegu znowu, po 3 dniach, rozmieszczono lepowe pułapki na owady biegające, które sprawdzono dnia następnego o godz. 6-tej rano. W pułapkach tych nie znaleziono żadnego szkodnika. Badania potwierdziły wysoką skuteczność metody w zwalczaniu szkodników.


Stwierdzono też, że aparat Cryonite jest wygodny do pracy, a zabieg jest szybki. Zabiegi z aparatem Cryonite są możliwe do przeprowadzenia tam, gdzie zabiegi chemiczne są zabronione. Mogą być wykonane bez przerw produkcyjnych, co nie generuje dodatkowych strat dla przedsiębiorstw. Zabiegi można wykonywać wszędzie i w każdej chwili.


Metoda Cryonite idealnie nadaje się do włączenia do integrowanego programu zwalczania szkodników (IPM). Można np. zastosować następującą kombinację metod: siatki w oknach + lampy owadobójcze + Cryonite.

Literatura

Akerlund M. et al. 1998. Fran silverfisk till hälsorisk. LTs förlag, Stockholm.
Donahaye E. J., Navarro S., Rindner M. 1995. Low Temperature as an Alternative to Fumigation for Disinfecting Dried Fruit from Three Insect Species. J. stored Prod. Res., 31 (1): 63-70.
McGovern K., McGovern J., Brown J. 2012. A cool way to manager roaches. Pest Control Technology, (7).
Skytte T. 1993. Bekaempelse af Museumskadedyr ved nedfrysning. Naturhistorisk museum, Arhus.
Subramanyam B., Hagstrum D. 2000. Alternatives to pesticides in stored product IPM. Kluwer Academic Publishers.
Troller J. 1983. Sanitation in Food Processing. Academic Press.

do góry ˄
Członkowie
AntyinsektMefistoWiśniewski Pest ControlDez Der
Copyright 2013 www.venturia.pl
Powered by 27PRoject
www.muzeumddd.pl
www.trojszyk.com